تاريخ شفاهي در ايران، بعد از انقلاب اسلامي زنده شد

به گزارش خبرگزاري كتاب ايران (ايبنا) مرتضي نورایي، عضو هيات علمي گروه تاريخ دانشگاه اصفهان، در نشست پیش از ظهر امروز (ششم اردیبهشت) همايش دو روزه تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي مقاله‌اي با عنوان "ساز و كارهاي نقد در تاريخ شفاهي" ارائه داد و اظهار داشت: تاريخ شفاهي در ايران تحت تاثير جنگ و انقلاب اسلامي قرار دارد. در اين حوزه كتاب‌هاي تاريخي خوب، متوسط و ضعيف نوشته شده است كه نياز به بازنگري و نقد دارد. حس تاريخي در ايران ضعيف است و نبض اين حس را نقد مي‌تواند بگيرد.

نورایي با اشاره به تفاوت‌هاي تاريخ شفاهي با ديگر انواع تاريخي گفت: تاريخ شفاهي يك پديده مرحله‌اي است. بنابراين نقد آن بايد مرحله‌اي باشد. همچنين تاريخ شفاهي براي بازسازي وقايع به كار نمي‌رود. بلكه به عقيده بسياري از مورخان تاريخ شفاهي براي اين است كه آرزوها، خواست‌ها و احساسات پيرامون وقايع را بازسازي كند.

وي افزود: كار تاريخ شفاهي واقعه‌نگاري نيست. بلكه تاريخ شفاهي رمز گشا و معنا گشاي وقايع است. از شاخصه‌هاي نقد در تاريخ شفاهي مي‌توان از مراحل، موضوع‌يابي و پروسه آن، مصاحبه‌شونده و مصاحبه‌كننده نام برد كه در هر سه قسمت ممكن است پديده توليد شده مورد نقد قرار گيرد.

نورایي در پايان به مشكلات نقد تاريخ شفاهي در ايران اشاره كرد و گفت: با توجه به مرحله‌اي بودن تاريخ شفاهي، هر چه مراحل دقيق‌تر باشد، توليدات مستند‌تر مي‌شوند. اما در كشور ما نقد تاريخ شفاهي با مشكل مواجه است. زيرا تا وقتي مصاحبه‌كننده سياهه پرسش‌هاي خود را در پايان نياورد ناقد نمي‌تواند وارد عمل شود و نوع مصاحبه را بررسي كند.

همايش دو روزه "تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي"، به همت موسسه خانه كتاب، صبح امروز (ششم ارديبهشت ماه) در تالار سوره حوزه هنري آغاز شده و تا عصر فردا ادامه دارد.