مراسم افتتاحیه همایش با تلاوت آیاتی از کلام الله مجید شروع شد .سپس با نواخته شدن سرود جمهوری اسلامی ایران همایش مزبور رسما افتتاح شد.اولین سخنران همایش آقای غلامحسین نوعی دبیر اجرایی همایش با خیر مقدم به میهمانان به ارائه گزارشی از روند برپایی همایش جایگاه مطالعات تاریخ غرب در ایران پرداخت وی با تشکر ازبرخی از سازمانها چون صداو سیمای جمهوری اسلامی ، معاونت سیاسی استانداری خراسان رضوی و سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری خراسان رضوی برپایی چنین مراسمی را تلاش عده ای از دوستداران تاریخ دانست . آقای نوعی در بخشی از سخنان خود با اشاره به تاسیس خانه تاریخ خراسان رضوی خبر از ایجاد چنین مرکزی با هدف تدوین هویت تاریخی- فرهنگی خراسان با نگاه ویژه به شهر مشهد به عنوان کلان شهر مذهبی پرداخت.
دومین سخنران مراسم افتتاحیه همایش دکتر هادی وکیلی رئیس دانشکده ادبیات مشهد بود .وی ضمن خیر مقدم به مدعوین برپایی چنین همایشی مفید و ارزنده دانست که انجمن علمی گروه تاریخ دانشکده ادبیات پیشگام در این امر می باشد.
سخنرانان علمی همایش
همایش جایگاه مطالعات تاریخ غرب در ایران در سه بخش افتتاحیه،سخنرانی علمی و ویژه استاد نقی لطفی برگزار شد.مهمترین سخنرانان همایش دکتر مهدی فراهانی منفرد،دکتر سید ابوالقاسم فروزانی،دکتر عبدالرسول خیر اندیش ودکتر صدر نبوی در مقالاتی به جایگاه تاریخ غرب در ایران پرداختند که با استقبال دانشجویان و پژوهشگران همراه بود.
دکتر عبدالرسول خیراندیش عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه شیراز در سخنانی به ارزیابی دانش ایرایان درباره روم پرداخت . به نظر وی هر چند ایرانیان چند صد سال با رومیان هم مرز بوده اند مناسباتی اعم از جنگ و صلح با یکدیگر داشته اند ،اما به نحو شگفت انگیزی ،منابع ایرانی و اسلامی ،اطلاعات اندکی از روم ارائه می نمایند .دکتر خیراندیش در بخشی از سخنانش اشاره ای به تاریخنگاری ایرانی – اسلامی در باره بیزانس پرداخت.
از دیگر سخنرانان علمی همایش دکتر سید ابوالقاسم فروزانی عضو هیات علمی دانشگاه شیراز با مقاله قدر زر زرگر شناسد...ایراد سخنرانی پرداخت.دکتر فروزانی که در مقام منزلت استاد مطالبی ارائه نمود در بخشی از سخنانش چنین فرمود:عالم وارسته بر اساس دیدگاه انسان گرایانه و متعالی اش از پایگاهی به مراتب ارزشمندتر از زاهد گوشه نشین عافیت طلب برخوردار است.در فرهنگ ایرانی- اسلامی مردم این سرزمین ،علم و دانش جایگاهی ممتاز و ارزش والایی دارد و مفاخر علمی با شناخت دقیق ،تاثیر علم و خرد در اعتلای همه جانبه جامعه برای گسترش علم در میان مردم ،به شیوه های گوناگون اقدام کرده اند.
آسیب شناسی مطالعات تاریخ غرب در ایران عنوان سخنرانی ایرج سعادتمند دبیر آموزش و پرورش کاشمر بود آقای سعادتمند به اهمیت و ضرورت شناخت تاریخ غرب اشاره نمود و از غرب شناسانی چون دکتر رضا داودی،دکتر حائری،دکتر مددپور ،دکترآدمیت یاد نمود که تحقیقاتی در زمینه غرب شناسی داشته اند.آقای سعادتمند در بخشی از سخنانش با اظهار تاسف از اینکه تا کنون مطالعات منسجمی پیرامون غرب شناسی در ایران شکل نگرفته چنین همایشی را زمینه پی ریزی چنین مباحثی دانست.
علی فتاحی از پژوهشگران حوزه اقتصاد در مقاله ای مستند به تاریخ غرب و رخدادهای ایران پرداخت .به نظر آقای فتاحی پیدایش مالکیت خصوصی در غرب که متکای حقوقی غربی است ناشی از ارزش آدمی به عنوان یک کلیت تاریخی است ...در این پهنه آدمی می توانست باور کند که سازنده تاریخ است و سرنوشت و تقدیر کمترین نقش را در زندگی به عهده دارد و خرافه ستیزی امکان رشدیافت.از این رو عقل گرایی یونانی در غرب ،زمینه مساعدی یافت و عقل در غرب لنگر انداخت .ولی با وجود اینکه اندیشه عقل گرایی یونانی در امپراتوری بیزانس و ایاران و سوریه نیز مطرح و تاثیر گذشت ،اما سرزمین خاورمیانه لنگرگاه مناسبی برای رشد عقلگراییدر آن حدو اندازه نبود که مناسبات تولیدی یعنی روابط بین عامل انسای و تولید و عامل مادی تولید را دگرگون سازد و موجب تولد حقوقی طبیعی شود.
از دیگر سخنرانان همایش آقای یعغوب فراشیانی کارشناس ارشد تاریخ از دانشگاه تهران بود که در مقاله ای به تاریخ غرب :ترجمه یا تالیف پرداخت. به نظر وی تاریخ شرق روشنایی نسبی خود را مدیون غرب است .زیرا تعداد زیادی از کتابهای تاریخی ایران توسط شرق شناسان مطرح نوشته شده اند و علت این کار جنبه های ماجراجویانه و جنبه استعماری می باشد.اروپا در آغاز خیزش تمدنی خود آزمندانه درپی کشف مشرق زمین بوده ،آنها شرق را شکاری پنداشتند که با شناخت بهتر آن می توانستند قسمتهای لذیذش را شناسایی و میل نمایند.
نقل خاطره و شعرخوانی توسط دانشجویان دهه پنجاه تا هشتاد در ارتباط با استاد لطفی از دیگر برنامه های متنوعی بود که در جریان همایش جایگاه مطالعات تاریخ غرب در ایران به آن پرداخته شد.مراسم اختتامیه همایش با تقدیر از استاد لطفی و سخنرانان به کار خود پایان داد.
در حاشیه همایش
- بازدید از نمایشگاه مدیریت اسناد سازمان کتابخانه هاو موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی
- انتشار خبرنامه آوای تاریخ که در برگیرنده خلاصه مقالات همایش مزبور بود.
- قرار بود دو کتاب ارجنامه استاد لطفی و کتاب یادها و خاطرها هم در روز همایش منتشر شود که بنا به دلایلی این امکان فراهم نشد.
- حمایت برخی از موسسات خصوصی همچون شرکت خدمات بیمه ای پارتیان داناو اندیشه سیما نما از همایش جایگاه مطالعات تاریخ غرب بی نظیر بود.
- پخش فیلم مصاحبه صداو سیما با استاد لطفی وچندین نماهنگ بخصوص نماهنگی ازمرحوم استاد نظری هاشمی با استقبال همراه بود.