فرا خوان مقاله ششمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

 

بنا بر اطلاعیه شماره یک دبیرخانه ششمین نشست تخصصی وکارگاه آموزشی تاریخ شفاهی به اطلاع مورخین .استادان .دانشجویان و عموم علاقه مندان به این گونه از تاریخ نگاری می رساند که ششمین نشست و کارگاه آموزشی روز سه شنبه 19 آبان 1388 در دانشگاه اصفهان با موضوعیت آموزشی و تازیخ شفاهی برگزار خواهد شد

علاقه مندان به ارائه مقاله تا 15 مهر فرصت دارند که اصل مقاله خود را به نشانی :

 اصفهان – دانشگاه اصفهان . دانشکده ادبیات و علوم انسانی گروه تاریخ ارسال کنند،

 و یا به نشانی الکترونیکی: [e-mail]  ایمیل نمایند.

تپه المحله يا تپل محله...؟

تپه المحله يا تپل محله...؟

غلامرضا آذري خاكستر

حساسيت نسبت به تاريخ و هويت شهري مذهبي با قدمتي طولاني دغدغه تمام تاريخ پژوهان بخصوص محققان عرصه تاريخ ايران زمين مي باشد.البته نوشتن اين مطالب بر اساس نقد نيست بلكه بواسطه حساسيت نگارنده اين سطور نسبت به تاريخ محلات مشهد مي باشد.و در تكميل مصاحبه خبرنگار روزنامه شهرآرا با محقق وانديشمند بزرگوار غلامحسين بقيعي مي باشد.شنبه 13تيرماه 1388در صفحه 11 مطلبي با عنوان "بوي قديم مي دهد اين پير آشنا "از اين جهت برايم مهم بود كه اين مصاحبه جزء تاريخ شفاهي محسوب مي شود بنابراين با مطالعه اين نوشتار به ذوق آمده و در تكميل آن مطالبي بيان مي شود.

نقدونظري بر يك گفتگو!(مروري بر تاريخ شفاهي پزشكي مشهد)

نقدونظري بر يك گفتگو!(مروري بر تاريخ شفاهي پزشكي مشهد)

 

غلامرضا آذري خاكستر

 در شماره 25 روزنامه شهر آرا سه شنبه 2تيرماه 1388 مطلب سري پرشور دارد مرد سرشوري از اين جهت جلب توجه مي كند كه در واقع مروري بر تاريخ شفاهي پزشكي مشهد مي باشد.نويسنده اين سطور با توجه به انجام طرح تاريخ شفاهي پزشكي مشهد طي سالهاي 1384تا1386در آرشيو تاريخ شفاهي سازمان كتابخانه ها ،موزه هاو مديريت اسناد آستان قدس رضوي كه اغلب مصاحبه هايي مفصل با پزشكان قديمي بخصوص دكتر محمد شاهين فرمي باشد .از دكتر شاهين فر چند جلد كتاب در زمينه پزشكي چاپ و منتشر شده كه كتاب خاطرات پزشكي مشهد تداعي كننده وضعيت پزشكي در مشهد قديم مي باشد.يادآوري چند نكته به جهت تكميل اين گفتگو مهم مي دانم.بخشي اول اين گفتگو اختصاص به محله سرشور دارد .بر محققان و مشهد پژوهان پوشيده نيست كه وجهه تسميه سرشور به خاطر داشتن مردمان پر شور نيست بلكه بايد بدنبال ريشه هاي تاريخي اين كلمه بود كه نياز به پژوهش ومجالي ديگر را مي طلبد.همچنين در اين گفتگو صحبت از روش بولون مي شود كه به اشتباه بولوند چاپ شده است اصل اين كلمه بولون ومعادل لاتين آن هم  Roch bolvin مي باشد.نكته دوم در ارتباط با جراحان قديمي مشهد مي باشد كه مفصل به اين موضوع پرداخته مي شود.

مسائل اساسي در تاريخ شفاهي ايران :غلامرضا آذری خاکستر

                                                  

 مسائل اساسي در تاريخ شفاهي ايران  ( با رويكرد به پژوهشهاي منتشر شده وطرح تاريخ شفاهي  شهريور 1320 مشهد)

 غلامرضاآذري خاكستر

متن سخنراني نخستين همايش تاريخ شفاهي اسفند 1385

منبع مجموعه مقالات نخستين همايش تاريخ شفاهي .ص173

 

مقدمه

باگسترش روزافزون علوم درهريك ازرشته ها،انتظاربه وجودآمدن رشته هاي تخصصي نيزوجوددارد.علم تاريخ طي فرازونشيبهاي كه فراروي آن بود شاهدگسترش شيوه هاي نوين تاريخنگاري بود.

ايجادمكاتب تاريخنگاري ،شيوه هاي علمي نگارش ،وازسه دهه گذشته باشكل گرفتن تاريخ شفاهي گامي نوين درمطالعات تاريخي برداشته شد .دراين شيوه پژوهشگرازچهارچوب نوشتاري خارج شده وباروي آوردن به مصاحبه زواياي مبهم تاريخ معاصررادرتاريخ شفاهي جستجو مي كند .هرچند كه در پژوهشهاي شفاهي حوزه كار در تاريخ خلاصه نمي شود حتي فراتر از آن هم مي توان به مطالعه و تحقيق  پرداخت به طور مثال در طرح تدوين تجربيات  خبرگان قنات كه توسط شركت مديريت منابع آب ايران انجام شده است بدون رويكرد به تاريخ مطالعات ارزنده اي در ارتباط با سازه قنات انجام شده است.

برنامه پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

ابو الفظل حسن آبادی دبیر علمی پنجمین نشست تخصصی تارخ شفاهی با اعلام زمان برگزاری پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی تعداد خلاصه مقالات رسیده به دبیرخانه همایش را۲۷ مقاله عنوان کر د که ۲۰ مقاله بصورت کامل رسیده است .این همایش روز پنج شنبه ۱۵اسفند ماه در شهر مشهد مقدس برگزار  خواهد ش

برنامه پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی             -15 اسفند ماه 1387- سازمان کتابخانه ها ، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

جلسه اول

رئیس جلسه :  دکتر دهقان نژاد                                                       کارشناس : آقای رسولی
زمان	برنامه	سخنران	عنوان سخنرانی
8:30 صبح	افتتاحیه همایش (تلاوت قرآن ...)
8:45  تا 8:55	سخنرانی ریاست محترم سازمان
8:55 تا 9:05	گزارش دبیر همایش
9:10 تا 9:15	طرح موضوع جلسه  توسط آقای رسولی
9:20 تا 9:35	ارائه مقاله	دکتر نورایی	کالبد شکافی موضوع در تاریخ شفاهی
9:40 تا 9:55	ارائه مقاله	دکتر ابوالفضل رضوی	جایگاه تاریخ شفاهی در تداوم هویت شهری
10:00تا10:15	ارائه مقاله	قاسم یاحسینی	تاریخ شفاهی بوشهر
10:20تا 10:30	جمع بندی جلسه اول و پرسش و پاسخ
10:30 تا 10:45	پذیرایی و استراحت

 

جلسه دوم

رئیس جلسه :  دکتر کجباف                                                        کارشناس : آقای نیکبخت
زمان	برنامه	سخنران	عنوان سخنرانی
10:50 تا 11:05	ارائه مقاله	غلامرضا آذری خاکستر	نقش تاریخ شفاهی در حفظ هویت تاریخی اماکن مذهبی(مطالعه موردی: حرم مطهر امام رضا (ع))
11:10 تا 11:25	ارائه مقاله	محمد نظرزاده	اهمیت تاریخ شفاهی در مستند سازی تاریخچه موسسات تمدنی (مطالعه موردی: کتابخانه مرکزی آستان قدس)
11:30 تا 11:45	ارائه مقاله	حسین سنابادی عزیز	اهمیت تاریخ شفاهی در مستند سازی موضوعات اجتماعی(مطالعه موردی: جذام )
11:45 تا 12:00	جمع بندی جلسه دوم و پرسش و پاسخ
12:00 تا 14:00	صرف نهار

 

 

برنامه پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی             16-15 اسفند ماه 1387- سازمان کتابخانه ها ، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

جلسه سوم

رئیس جلسه : قاسم یاحسینی                                                        کارشناس : حجه الاسلام و المسلمین فخرزاده
زمان	برنامه	سخنران	عنوان سخنرانی
14:00 تا 14:15	ارائه مقاله	محسن کاظمی	تاریخ شفاهی گروهها و احزاب سیاسی در بستر بافت شهری و منطقه ای
14:20 تا 14:35	ارائه مقاله	غلامرضا عزیزی	نقش تاریخ شفاهی در پیشینه شناسی و روند تکوینی، جمعیت ها ، انجمن ها ، احزاب و گروهها (مطالعه موردی: حزب سومکا )
14:40 تا 14:55	ارائه مقاله	شکوه السادات سمیعی	جایگاه تاریخ شفاهی در مستند سازی انجن های سیاسی مذهبی بانوان در مشهد
14:55 تا 15:05	جمع بندی جلسه سوم
15:05تا 15:25	پذیرایی و استراحت
15:30 تا 15:40	رونمایی از کتاب مصاحبه در تاریخ شفاهی
15:45 تا 16:45	میزگرد با حضور دکتر نورایی ، آقای کمره ای و آقای حسن آبادی

 

خاطرات مسجد کرامت و تحصن در بیمارستان امام رضا

مسجد كرامت بعد از گذشت چند سال در سال 57 مجدداً شد مركز تلاش و فعالیت و آن هنگامى بود كه من از تبعید برگشته بودم از جیرفت، و ماه آبان بود گمانم یا اواخر مهر بود یا توى آبان بود كه برگشتم، وقتى بود كه تظاهرات مشهد و جاهاى دیگر آغاز شده بود. چیزى مى‏خواستید بپرسید؟ ... بله و شروع شده بود و یواش یواش اوج هم گرفته بود. ما آمدیم یك ستادى تشكیل شد در مسجد كرامت براى هدایت كارهاى مشهد و مبارزات در آن مرحوم شهید هاشمى‏نژاد و برادرمان جناب آقاى طبسى و من و یك مشت از برادران طلبه جوانى كه همیشه با ما همراه بودند كه دو نفرشان از آنها هم الان شهید شدند

http://www.motalebe.ir/index.php?action=show_news&news_id=22

تاريخ شفاهي محرم وعاشورا:محمد نظرزاده

به نقل از خاطرات غلامحسین بقیعی

 چون اكثر بچه ها به علت عدم بهداشت در آغاز تولد مي مردند من رو نذر امام حسين كرده بودند و به همين خاطر نام غلام حسين را برمن نهاده بودند.معمول بود كه بچه هاي نذري به سينه زني و زنجيرزني در هيات هاي مذهبي مي رفتند ويا در دسته هاي عزاداري سقا مي شدند.

ایجاد طرح تدوین تاریخ شفاهی صنعت نفت به کمک بازنشستگان

ایجاد طرح تدوین تاریخ شفاهی صنعت نفت به کمک بازنشستگان

http://www.shana.ir/137470-fa.html

کاتالوگ تاریخ شفاهی : الیزابت میسون

هنگامي که در سال 1981 (1360ش) بنياد مطالعات ايران از من دعوت کرد تا برنامه آموزشي فشرده اي را براي استفاده مصاحبه کنندگان طرح تاريخ شفاهي آن بنياد تهيه کنم واکنش نخستينم رد اين دعوت بود.

اخبار پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

دبیر اجرائی پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی هدف از برگزاری همایش تاریخ شفاهی با عنوان روش شناسی و موضوع یابی مطالعات شهری در تاریخ شفاهی را نقاط قوت بخش تاریخ شفاهی مدیریت اسناد آستان قدس رضوی دانست .آقای محمد نظرزاده با بیان پروژه های انجام شده در آرشیو تاریخ شفاهی سازمان کتابخانه ها و موزه ها و مرکزاسناد آستان قدس رضوی مهمترین بخش از پزوژهای این آرشیو را مسائل شهری عنوان کرد.به نظر وی رویکرد به مسائل شهری از جمله مستند سازی محلا ت مشهد،اصناف و حرف سنتی ،احزاب و روزنامه هاو مسائل مربوط به ورود علوم جدید از جمله تاریخ شفاهی پزشکی و... از مسائلی هستند که در این آرشیو انجام شده است.

آرشیو تاریخ شفاهی سازمان کتابخانه ها و موزه ها و مرکزاسناد آستان قدس رضوی تا کنون حدود25 پروژه در موضوعات مختلفی انجام داده است.از سال 1377تا آخر 1386 با 909نفر مصاحبه شده است که حاصل آن1689جلسه مصاحبه یا 112320دقیقه مصاحبه معادل 1872ساعت مصاحبه در آرشیو تاریخ شفاهی مرکز اسناد آستان قدس رضوی انجام شده است.از آمار فوق 1142ساعت به صورت تصویری و 735ساعت هم صوتی انجام شده است.

ردیف	عنوان	تعداد افراد مصاحبه شده	جمع ساعات
1	تاریخ شفاهی پزشکی مشهد	32	117
2	پیشکسوتان قرآن	38	55
3	آموزش و پرورش خراسان	90	200
4	مستندسازی مشهد	80	56
5	تشکیلات اداری آستان قدس	78	170
6	کتابخانه مرکزی	57	100
7	انقلاب اسلامی مشهد	60	130
8	حوزه و روحانیت	55	120
9	شیخ هاشم قزوینی	60	68
10	آزادگان و جانبازان	119	258
11	پستو تلگراف خراسان	12	30
12	مطبوعات خراسان	31	106
13	واقعه گوهرشاد	22	35
14	شهریور20مشهد	14	30
15	متفرقه	170	357

نقش تاريخ شفاهي در هويت‌يابي ‌و هويت‌شناسي تاريخي در جامعه:ابوالفضل حسن آبادی

تاریخ شفاهی و خاطره نگاری جمعی

 

تاریخ شفاهی بازسازی هویزه

یکی از مداخل طرح تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی بازسازی هویزه بود.در ابتدا که مصاحبه با برخی از بازنشستگان آستان قدس رضوی انجام میدادم به صورت پراکنده برخی از مصاحبه شوندگان به ماموریت هویزه اشاره می کردند.تصمیم گرفتم تا به صورت جدی به این موضوع بپردازم بنابراین به سراغ کارگران فنی آستان قدس رفتم.افرادی که در اماکن حرم مطهر مشغول کار بوده اند.حدود ۹۰درصد از این افراد در بازسازی هویزه شرکت داشتند.تا کنون حدود ۳۰ ساعت مصاحبه ضبط شده .نشستن پای صحبت افرادی که در یک مقطع که کشور عزیزمان ایران درگیر جنگ بو دبسیار جالب و نیاز به تلاش فراوانی داشت.این افراد به بازگویی خاطراتشان پرداختند از خاطرات بازسازی هویزه گفتند .به مشکلات کار زیر گلوله های دشمن گفتند.

خاطرات بازسازی هویزه اشاره به نسلی دارد که در گیرو دار جنگ به فکر آبادی وطن هستند جهادگرانی که بدون هیچ چشمداشتی در گرما و سرمای طاقت فرسای هویزه ُدر زیر گلوله ها ُو در برابر سختی های کار جاودانه کاکردند و با افتخار هویزه آباد کردند.هویزه که تقریبا۱۰۰درصد ویران شده بود مجددتوسط دستان پرتوان کارگران قد علم کرد و سرافراز پایدار ماند....

ضرورت پرداخت به تاريخ شفاهى دفاع مقدس : قاسم ياحسينى

دامنه و فراگيرى تاريخ شفاهى در مغرب زمين تقريبا در همه قلمروها نفوذ پيدا كرده است و كمتر زمينه اى از زندگى فردى و اجتماعى انسان امروز در غرب است كه مشمول اين پوشش نشده باشد. يكى از اين قلمروها موضوع مهم و اساسى جنگ است.
هم اكنون در سطح دنيا، چندين مركز پژوهشى و دانشگاهى به موضوع تاريخ شفاهى جنگ مشغول هستند و سالانه در كنفرانس هاى بين المللى و يا نشريات تخصصى، يافته ها و عملكردهاى خود را ارايه يا منتشر مى كنند.
جنگ هشت ساله ايران و عراق نيز به عنوان يكى از طولانى ترين و مهم ترين جنگ ها در قرن بيستم ميلادى، فى نفسه سوژه مستقل و قابل توجهى در زمينه تاريخ شفاهى است كه از حدود سه دهه قبل، توجه ها را به خود جلب كرده است. در جمع بندى اوليه و كلى مى توان تاريخ شفاهى جنگ هشت ساله عراق عليه ايران را به طور فشرده چنين تعريف كرد: تاريخ شفاهى جنگ هشت ساله عراق عليه ايران عبارت است از: تكنيك، روش و شيوه اى كه با استفاده از وسايل و ابزارهايى چون ضبط صوت، ويدئو، دوربين فيلمبردارى و هرگونه وسايل ضبط صوت و تصوير، خاطرات و يادمانده هاى عناصر درگير در جنگ عراق عليه ايران را در قالب كلام و روايت شفاهى و غيرمكتوب، ثبت و ضبط مى كند.لازم به يادآورى است كه خاطره در اين تعريف اختصاصى عبارت است از: روايت يك، چند يا انبوه يادمانده هايى از وقايع، حوادث، برخوردها، گفت وگوها، بيان نظرات و در يك كلام، هرگونه تصوير ذهنى احساسى به يادمانده از جنگ به طور مستقيم و غيرمستقيم.
بنابراين در اين رويكرد به تاريخ شفاهى جنگ هشت ساله، روايت راوى و خاطره گو يى از دوران كودكى و نوجوانى و سال هاى قبل از انقلاب و قبل از شروع جنگ نيز به نوعى دربرگرفته مى شود و تا سال هاى پايانى جنگ در ۱۳۶۷ و سال هاى پس از آن را پوشش مى دهد

منبع:http://www.bonyadedefa.com/other/articles/_20080614379.html

پانزدهمين كنفرانس دوسالانه انجمن بين المللي تاريخ شفاهي

پانزدهمين كنفرانس دوسالانه انجمن بين المللي تاريخ شفاهي

پانزدهمين كنفرانس دوسالانه انجمن بين المللي تاريخ شفاهي با مشاركت دانشگاه گوادالاجارا و انجمن تاريخ شفاهي مكزيك از 23 الي 26 سپتامبر 2008برابر با 3 الي 6 مهر ماه سال جاري در مكزيكو با شعار تاريخ شفاهي - گفتگويي با عصر ما برگزار مي گردد.

http://archivist.blogfa.com/post-285.aspx  منبع خبر

تاریخ شفاهی و رویکرد به هنرهای رو به فراموشی

یکی از مصاحبه های که در تاریخ۶/۵/۸۷ به همراه دوست بزرگوارم جناب نظرزاده با یکی از اساتید برجسته هنر کاشی انجام دادیم مصاحبه با آقای محمود معاونی نوغانی از بازنشستگان آستان قدس رضوی بود.

آقای معاونی در زمره افرادی است که به صورت تخصصی به هنر کاشی کاری بخصوص کاشی های سلطان سنجری پرداخته است.وی در سال ۱۳۱۱ در محله نوغان مشهد متولد شد . از سال ۱۳۲۶ به کار در اماکن متبرکه استان قدس رضوی پرداخته است.آنگونه که خودش می گوید هنر کاشی پزی را از مرحوم پدرش فراگرفته است.

مصاحبه با جناب معاونی از چند جهت مهم بود.نخست اینکه وی در زمره اولین افرادی است که به هنر کاشی های سلطان سنجری و هفت رنگی پرداخته است.....

ادامه دارد

تاریخ شفاهی ملارد(مکتب خانه ها): معین الدین محرابی

قديمي
ترين مکتب خانه
دار ملارد درگذشت

(به ياد حبيبه اکبري ايرواني معروف به عزيز خانم)

 

 

عزيزخانم در حدود سال 1305 خورشيدي در روستاي کرد امير از روستاهاي اطراف علي
شاه عوض (شهريار) ولادت يافت. پس از ازدواج، از حدود سال 1320 در ملارد ساکن گرديد. همسرش اوستا علي قديري يکي از قديمي
ترين آرايشگران و به قول قديمي
ها يکي از سلماني
هاي ملارد بود.

   منبع:  http://malardiha.blogfa.com

آناتومی خاطره پژوهی:علیرضا کمری

آناتومی خاطره پژوهی

علیرضا کمری

خاطره‌شناخت؛ دانشِ در راه
1ـ می‌انگارد تعریفِ خاطره و آگاهی‌هایِ اولیه در این‌باره نزد کاربَرَندگانِ واژه شناخته و دانسته است1؛ بر این پایه و پنداشت خاطره موجودِ جای‌گرفته (مظروف) در خاطر (ظرف)/ ذهن/ حافظه است که بدواً از طریق دریافت‌هایِ حواسِ پنج‌گانه و نیز اندریافت‌هایِ فراحواسِ خامسه، همچون رویاها، واقعه‌ها و الهامها/ مکاشفات و مشاهدات به جایگاه یادِ انسانی وارد می‌شود و به مثابة صورتِ اولیة نطفة موجودِ حیاتمند، فرایندِ تکوین و پردازش را سپری می‌کند تا آنگاه که به دلایل و عواملِ مُحرک غیرارادی، تداعی یا به ارادة آگاهانه اعاده و متولد می‌شود. بدیهی می‌نماید از همه فرارس‌های حواس پنج‌گانه و اندریافت‌هایِ فراحسی، در مراتب و درجات متفاوت، شماری در بایگانی هوشمندِ ذهن جای می‌گیرند و در جریان تکوین و گذر زمان به خاطره مُبدل می‌شوند؛ خاطره‌هایی که با یاد و در یاد هستند و به ظهور و بروزِ گفتاری و نوشتاری و نشانه‌ای نرسیده‌اند. پیدایی و مانایی خاطره‌ها، در ازای پالایش و مرگِ تدریجی بسیاری از ورودی‌ها و داشته‌هایِ کم‌‌اعتبار و اهمیت ذهن صورت می‌گیرد. بنابراین هرچه از مبادیِ دوگانه به خاطر می‌رسد به خاطره بَدَل نمی‌شود. آشکارشدگیِ خاطره و اظهار آن غالباً سیاق مکتوب و شکلِ شفاهی دارد، حال آنکه در نظام نشانه‌ای صورت‌هایِ دیگرِ «یادنمود/ یادنقش»، ممکن و متصور است. ظهور و اظهار خاطره‌ها در گفتار و نوشتار (متن) نه فقط از ضمیرِ دارندگان آنها، که از زمانه و محیط (زمینة) مرجعِ روایت و راوی تأثیرپذیر است. نیز خاطره‌ها در نهانِ داشت و برداشتِ بازروایان و خوانشگران پرداخته ـ و حتی معنی ـ می‌شوند. فَهم اَساسِ هستیِ خاطره دلیلِ ادراکِ فاعلِ شناسا به خود و مُقَوِّمِ معرفتِ نَفس است. هرگونه شناخت در گسترة وسیع دانش پیایندِ این معرفت است.
منبع:http://www.oral-history.ir/show.php?page=article&id=23

برگزاری پنجمین نشست تاریخ شفاهی در جوار حرم مطهر امام رضا(ع)

برگزاری پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی در مشهد

پنجمین سمینار تخصصی تاریخ شفاهی نیمه دوم سال ۱۳۸۷ (آذرماه)با حضور نظریه پردازان و محققان تاریخ شفاهی توسط آرشیو تاریخ شفاهی مدیریت اسناد آستان قدس رضوی برگزار می شو د.آرشیو تاریخ شفاهی مدیریت اسناد سازمان کتابخانه ها و موزه ها آ ستان قدس رضوی با گذشت یک دهه از تاسیس آن تاکنون مصاحبه های با رجال و مشا هیر شهر مشهد ا نجام داده است.مهمترین موضوعات این مصاحبه  ها عبارتند از:تشکیلات اداری آستان قدس رضویُ .تاریخ شفاهی جنگ تحمیلیُ .تاریخ شفاهی شهریور ۲۰ُ.تاریخ شفاهی محلات مشهد.تاریخ شفا هی مطبوعات خراسان .تاریخ شفاهی انقلاب اسلامیُتاریخ شفاهی پزشکی مشهد .تاریخ شفا هی جذام و.... می باشد.

 

معرفی مقالات چهارمین نشست تخصصی و کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی(تهران حوزه هنری 6و7 اسفند1386)

معرفی مقالات چهارمین نشست تخصصی و کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی(تهران حوزه هنری 6و7 اسفند1386)

تاملی در چهارمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

تاملی در چهارمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

(تهران،حوزه هنری،6و7 اسفند ماه 1386)

برگزاری نشستها و سمینارها در حوزه های تاریخی کاری جالب ودر خور توجه می باشد که هر از گاهی صورت می گیرد. با آنکه تاریخ شفاهی به شکل نوین از سابقه نه چندان طولانی برخوردار است و سابقه آن در کشورمان به دو دهه می رسد رشد قابل توجه ای را داشته است. برگزاری چهار نشست تخصصی در زمینه تاریخ شفاهی ویک همایش ملی(با تلاش سازمان اسناد ملی،دانشگاه اصفهان و حوزه هنری) در این زمینه نشانه علاقه و کارایی این شیوه پژوهشی می باشد.علاوه بر موارد فوق برگزاری کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی و همایش تاریخ شفاهی و اسناد توسط سازمان کتابخانه ها موزه ها و مدیریت اسناد آستان قدس رضوی در یکی دوسال اخیر امید می رود زمینه های رشد تاریخ شفاهی فراهم شده و هر روز به نظریه پردازان این رشته افزوده شود.

گزارشی از چهارمین نشست تخصصی و کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی

گزارشی از چهارمین نشست تخصصی و کارگاه آموزشی تاریخ شفاهی

(6و7 اسفند 1386- تهران ،حوزه هنری مرکز مطالعات و تحقیقات فرهنگ و ادب پایداری)

چهارمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی با محوریت مصاحبه شفاهی به همت حوزه هنری و دانشگاه اصفهان با حضور جمعی از کارشناسان تاریخ شفاهی و اساتید دانشگاه صبح روز یک شنبه ششم اسفند ماه با تلاوت آیاتی ازکلام الله مجید و نواخته شدن سرود جمهوری اسلامی ایران شروع شد.

اولین سخنران این نشست جناب آقای کمری در سخنانی به طرح مسئله تاریخ شفاهی پرداخت.وی تعداد مقالات پذیرفته شده در این نشست را 56مقاله دانست که 16 مقاله به صورت سخنرانی طی دو روز ارائه شدند.

 

برگزاری چهارمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

حوزه هنري با همراهي گروه تاريخ دانشكده ادبيات و علوم انساني دانشگاه اصفهان برگزار مي نمايد:

چهارمين نشست تخصصي تاريخ شفاهي

ششم و هفتم اسفند 1386

با ميزباني مركز مطالعات و تحقيقات فرهنگ و ادب پايداري

احتراماً نظر به برگزاري چهارمين نشست تخصصي و كارگاه آموزشي تاريخ شفاهي؛ از صاحب‌نظران، پژوهشگران، استادان و شفاهي‌كارانِ علاقه‌مند دعوت مي‌شود تا مقالات خود را با موضوع «مصاحبه در تاريخ شفاهي» با نظرداشت مباحث ذيل به دبيرخانه چهارمين نشست ارسال نمايد.

به نقل از وبلاگhttp://archivist.blogfa.com/

گنجینه های شخصی تاریخ شفاهی

گنجینه های شخصی تاریخ شفاهی

در حال حاضر تعدادی از مراکز در داخل و خارج کشور مشغول تهیه و تدوین تاریخ شفاهی کشورمان می باشند برخی از افراد هم به صورت شخصی اقدام به ضبط خاطرات می پردازند در این نوشتار سعی می شود تا ضمن معرفی این افراد زمینه ای مهیا شود تا اطلاع رسانی  در زمینه تاریخ شفاهی فراهم شود و پژوهشگران این حوزه بتواننداز منابع شفاهی استفاده کنند.

دکتر سوران کردستانی ازجمله افرادی است که در زمینه فرهنگ و تاریخ کرد با مصاحبه با افراد مختلف اطلاعات خوبی  جمع آوری نموده است.اسامی این افراد در سایت  http://www.sorankurdistani.com وجود دارد

روشندلی برای تاریخ

روشن دلی برای تاریخ  

در یکی از روزهای پائیزی  قرار مصاحبه با یکی از بازنشستگان آستان قدس   پیرامون تشکیلات اداری داشتم .طبق روال معمول مصاحبه ها جلسه اول تصویری داشتم. پس از هماهنگی های لازم در موعد مقرر به منزل مصاحبه شونده رفتم.

احوال پرسی مختصر و صحبتهای مقدماتی باعث شد تا مصاحبه شروع کنم،در جریان مصاحبه متوجه شدم مصاحبه شونده به نقطه خاصی خیره شده و بسیار دقیق به تشریح مسائل و جواب سئوالات می پردازد .کمی دقت در چهره مصاحبه شونده باعث شد تا متوجه شوم فرد مورد نظر از سالهای 1345 تا کنون نابینا است و روشندل می باشد .در آن لحظه احساس عجیبی داشتم و باور نمی کردم چگونه فردی با گذشت 70 سال از موضوع  خیلی دقیق و موشکافانه به سئوالات پاسخ  دهد .او خیلی خوب می گفت حتی دقیق تر از افراد بینا.

او برایم از آنچه در تاریخ معاصر کشورمان و خاطرات کار در تشکیلات حرم مطهر گذشته است تعریف کرد.من غرق این تفکر که چرا در جریان مصاحبه متوجه شدم او نابیناست.....

تاریخ شفاهی پست خراسان

تاریخ شفاهی پست خراسان

یکی از پروژه های تاریخ شفاهی  مدیریت اسناد کتابخانه آستان قدس رضوی تاریخ شفاهی پست خراسان می باشد. این طرح از آبان ماه سال جاری شروع شده و مهمترین هدف این طرح تدوین تاریخ شفاهی پست خراسان می باشد.

مصاحبه با روئسا و بازنشستگان اداره پست با هدف دست یابی به اطلاعات شفاهی توسط دوست عزیزم آقای نجف زاده شروع شده .از دیگر طرحهای که در این مرکز در حال حاضر انجام می شوند عبارتند از تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی،طرح تاریخ شفاهی انقلاب اسلامی

برخی از طرحهای که انجام شده اند عبارتند از

1-     تاریخ شفاهی شهریور 20 مشهد

2-     تاریخ شفاهی پزشکی مشهد

3-     تاریخ شفاهی جنگ تحمیلی

4-     تاریخ شفاهی محلات مشهد

5-     تاریخ شفاهی حوزه علمیه و...

چگونه تاريخ شفاهي را اجرا كنيم - جسي نيكلا‌س / ترجمه: مجيد يوسفي

تاريخ شفاهي در گفت‌وگو با دونالد ريتچ:  

بسياري از وقايع قرون گذشته بيش از آنكه در لوح يا كاغذ يا هر شيئي نوشته شود پس از مدتي از اذهان محو شدند. وقايع مهم تاريخ جهان و حتي بسياري از رخدادهاي شخصي كه مي‌توانست در آينده بشريت سهم عمده اي ايفا كند ديگر هيچ مفهومي از آن در اذهان بشر باقي نمانده است. تاريخ شفاهي طي كمتر از 90 سال هم اينك به يكي از منابع عمده تجربيات گذشتگان اين كره خاكي تعلق دارد. دونالد ريتچ يكي از مشهورترين مولفين و دست اندركاران تاريخ شفاهي در آمريكا بخشي از تجربيات خود را در اين مصاحبه به تحرير آورده است. او در اين مصاحبه مي خواهد چگونگي ثبت حافظه بشري را در درون يك نوار به ما بياموزد. دوناد ريتچ هم اينك كارشناس ارشد بخش تاريخ شفاهي كنگره امريكاست. او نويسنده دو كتاب مشهور آمريكا نيز است: گنگره و روزنامه‌نگاران واشنگتن، تاريخ يك ملت آزاد.

عدم شخصیت سالاری در تاریخ شفاهی

عدم شخصیت سالاری در تاریخ شفاهی

رویکرد پروژه های آرشیو تاریخ شفاهی مدیریت اسناد آستان قدس رضوی به سهیم نمودن عموم طبقات اجتماع در تاریخ بحثی است که مدتی است با تلاش و زحمات آقای حسن آبادی سرپرست گروه اسناد نتیجه بخش شده است.در ابتدا بر این باور بودیم که مصاحبه با رجال و شخصیتهای طراز اول صورت گیرد. ولی با انجام چند پروژه به این واقعیت رسیدیم که اگر خواسته باشیم تاریخ به دور از هرگونه غرض ورزی تدوین کنیم باید از لایه های زیرین اجتماع شروع کرد بخصوص  سهیم نمودن عموم مردم در تاریخ واقعیتی است که باید اساسی به آن پرداخته شود هر چند تاریخ کشور مان بر پایه شخصیت سالاری تدوین شده ولی مورخان معاصر باید به این نکته توجه داشته باشند که بسیاری از مسائل اجتماعی بخصوص سنتهای فراموش شده را باید در اذهان عمومی ریشه یابی و پیدا کرد.

شاید عموم مردم براین باور  باشند که تاریخ فقط سرگذشت پادشاهان و درباریان است ولی تاریخ شفاهی با رویکرد نوین به مسائل اجتماعی بخصوص  ریشه یابی حوادث از منظر عموم سعی دارد تا مکتب جدیدی درعرصه تاریخ نگاری نمایان سازد. در تدوین تاریخ شفاهی محققان این شیوه به دور از هرگونه مسائل حاشیه ای پای صحبت افرادی می نشینند که آنچه را دیده اند بیان می کنند و سئوالهای تاریخ شفاهیدانان  فقط به مثابه فصول کتابی می ماند که واقعیتهای مستور نمایان می سازد ....

تشکیلات اداری آستان قدس رضوی(2)

تشکیلات اداری آستان قدس رضوی

 

طرح تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی با هدف تهیه و تدوین تاریخ آستان قدس رضوی از بهمن ماه 1385 آغاز شد. در ابتدا سعی و تلاش در این راستا بود تا با جمع آوری اطلاعات از نحوه گسترش ادارات آستان قدس به تشکیلات اداری  آن دست یابیم ،بعد از گذشت مدتی متوجه شدم این طرح خیلی فراتر از آنچه فکر می کنیم می باشد.زیرا هر روز به مداخل مصاحبه افزوده می شد و تا کنون بیش از صد مدخل شناسایی و در موضوعات مختلف مصاحبه انجام شده است.

در این طرح علاوه بر محورهای تشکیلات اداری به مباحث اجتماعی هم پرداخته می شود.برخی از مداخل هم در حوزه تاریخ اجتماعی –سیاسی شهر مشهد می باشند .مداخلی چون :واقعه قیام مسجد گوهر شاد، شهریور 1320 مشهد،کودتای 28 مرداد در مشهد، احزاب سیاسی ،محلات مشهد،انقلاب اسلامی مشهد و.... نمونه ای از مداخلی هستند که با توجه به اطلاعات مصاحبه شوندگان از خاطرات آنها  استفاده می شود.

تاریخ شفاهی.

تاریخ شفاهی

نویسنده: تروُر لومیس Trevor Loomis
مترجم: كامران عاروان
منبع :فصلنامه تخصصی، نامه تاریخ پژوهان

 

مقالهٔ حاضر بر آن است تا ضمن معرفی پیشگامان تاریخ شفاهی، اهمیت آن را نیز به عنوان یك منبع در تاریخ‌نگاری جدید بنمایاند.

تاریخ شفاهی و مهارتهای مصاحبه

براي غناي يك مصاحبه جامع در زمينه تحولات تاريخي، هنر مصاحبه‌گر شرط اصلي است. ميزان شناخت مصاحبه‌گر از رويدادها، تسلط او بر سئوالات، صبر و حوصله در شنيدن توضيحات مصاحبه شونده، شاهد مثل خواستن، پرهيز از جدال، پرهيز از كاربرد واژ‌ه‌ها يا طرح موضوعاتي كه سبب ناخشنودي مصاحبه‌گر مي‌شود، فرصت‌شناسي و طرح به موقع سؤالات، هنرمندي در نوع ارائه پرسشها و نكات حساسيت‌زا، تلاش‌ براي حفظ صميميت فضاي حاكم بر مصاحبه، تعقيب دقيق اجزاء موضوعات مورد بحث، برخورداري از وقت نامحدود، احترام به سليقه مصاحبه‌شونده در ويرايش مصاحبه و متقابلاً ضميمه كردن سؤالات جديد در نقاط مناسب مصاحبه با هدف روشن‌تر شدن مقصود، از اهم موضوعاتي است كه در غنا بخشيدن به مصاحبه به ويژه در زمينه «تاريخ شفاهي» ضرورت اساسي دارد.

تاریخ شفاهی پزشکی مشهد(4)

سابقه تاسیس جذامیخانه در مشهد به سال 1303 قمری می رسد مبتلایان به جذام از سایر نقاط بقصد شفا یافتن به مشهد می آمدند و در شهر پراکنده بودند با از دیاد عده جذامی ها وتصور اینکه این بیماری خطرناک و مسری است آنها را در مزرعه محرابخان مسکن دادند. محرابخان فرد خیری بوده است که حوض و تکیه ای را وقف آستان قدس کرده است. اکثر جذامی ها ترک بودند و از اهالی آذربایجان

تاریخ شفاهی پزشکی (1)

آموزشگاه عالی بهداشت مشهد

رسالت آرشیوها

در خلال مصاحبه با رجال و خانواده های قدیمی شهر مشهد متوجه شدیم که برخی از خانواده ها یا اشخاص اسنادی را در منزل نگهداری می کنند که در حکم اسناد ملی می باشند.هر چند بسیاری از این احکام خانوادگی و شخصی محسوب می شود ولی به علت عدم رعایت مسائل حفظ و نگهداری بعد از مدت تبدیل به پودر شده و اسنادی که تا کنون در حکم هویت خانوادگی یک شخص تلقی می شد به سادگی از بین می روند

تاریخ شفاهی محلات مشهد(میدان دوچرخه)

یکی  از میادین گمشده  مشهد که اکنون فقط اسم آن در یاد و نسل قدیم مانده است میدان دوچرخه مشهد است .

تاريخ شفاهي شهريور1320مشهد

 

يكي از مسائل اساسي در تاريخ وتحولات ايرا ن هجوم متفقين به ايران  و متعاقب آن اشغال كشورمان ايرا ن مي باشد هر چند بارها ايران اعلام بي طرفي خود را در اين جنگ ابراز نموده بود ليكن متفقين با تمسك به اين نكته كه ايران با آلمانها همكاري دارد ونيروهاي آلماني مستقر در ايران در حكم جاسوس مي باشند  بنابراين در سوم شهريور1320 ايران را اشغال نمودند. استان خراسان بواسطه حضور نيروهاي روسي شاهد تحولات  سياسي –اجتماعي و فرهنگي بود كه در طرح مزبور  به آن پرداخته مي شود.