سادات رضوي در مشهد

سادات رضوي در مشهد

* غلامرضا آذري خاکستر

 http://www.qudsdaily.com/archive/1388/html/6/1388-06-04/page4.html
سادات رضوي در مشهد از آغاز تا پايان قاجاريه عنوان يکي از جديدترين کتابهاي منتشر شده توسط بنياد پژوهشهاي اسلامي آستان قدس رضوي مي باشد.
اين کتاب نوشته ابوالفضل حسن آبادي دانشجوي دکتري تاريخ مي باشد.
کتاب در 1500 نسخه وزيري در 549 صفحه در اختيار علاقه مندان به مباحث تاريخي شهر مشهد است.
کتاب سادات رضوي در مشهد، در چهار فصل نگارش شده و مهمترين فصول آن راجع به پيشينه تاريخي سادات رضوي ، سادات رضوي در دوره صفويه، افشاريه، قاجاريه و مشروطيت مي باشد.
يکي از مهمترين فصلهاي کتاب به رابطه سادات رضوي و آستان قدس رضوي اختصاص دارد، نويسنده با مراجعه به اسناد و مدارک و منابع تاريخي همچون شجره طيبه، مطلع الشمس، عالم آراي نادري، شمس الشموس و... اثري قابل توجه در حوزه تاريخ اجتماعي مشهد نگارش نموده است.بخش قابل ملاحظه اي از کتاب بنابر اسناد موجود در مديريت اسناد سازمان کتابخانه ها و موزه هاي آستان قدس رضوي مي باشد. استفاده نويسنده از منابع متفاوت همچون اسناد، شجره نامه ها و مصاحبه با سادات رضوي موجب شده تا کتاب سادات رضوي در مشهد از اعتبار و اهميت والايي برخوردار شود.
سادات رضوي، تباريافتگان امام ابوالحسن علي بن موسي الرضا(ع) را گويند که از نسل فرزندش امام جواد(ع) هستند. جد اعلاي سادات رضوي در ايران، موسي مبرقع است. سابقه ورود سادات رضوي به مشهد به قرن نهم بر مي گردد. به قدرت رسيدن تيمور و تسامح و تساهل مذهبي تيموريان در خراسان بزرگ باعث روي آوردن سادات به مشهد شد.
اهميت يافتن مشهد به عنوان يک شهر زيارتي و توجه شاهان تيموري به مشهد و حرم مطهر باعث اهميت سادات گرديد.
شمس الدين محمد رضوي نخستين خانواده رضوي مي باشد که در دوره تيموريان به مشهد وارد شده است. بارسمي شدن مذهب تشيع در دوره صفويه زمينه قدرتمند شدن سادات رضوي شکل مي گيرد و توانستند مناصب مهم اداري و سياسي را به صورت موروثي به دست آورند.
يکي از نکات مهم اين کتاب رويکرد به تاريخ سياسي - اجتماعي شهر مشهد مي باشد، نويسنده با بررسي اين اتفاقات به نقش سادات رضوي پرداخته است.
اشاره به علماي سادات رضوي از جمله ميرزا احمد رضوي، ميرزا حسين رضوي، ابوالحسن رضوي، محمد باقر رضوي و.... از ديگر موضوعات کتاب سادات رضوي در مشهد مي باشد.
بيان واقعه بمباران حرم رضوي توسط روسها در محرم 1330 ه ق.که منجر به کشته شدن تعدادي از مردم شد از ديگر مباحثي است که پيرامون آن تحقيقاتي انجام شده است.
اشاره به مشاغل سادات رضوي در مشهد همچون توليت حرم مطهر، ناظر، سرکشيک، تحويلدار، وکالت، قائم مقام التوليه، خادمي، کليدداري، زيارتنامه خواني و خطابت موجب مي شود تا به نقش سادات رضوي و آستان قدس رضوي پي ببريم.
پايان بخش کتاب مزبور به موقوفات سادات رضوي اختصاص دارد نويسنده با معرفي 17 موقوفه از جمله موقوفه ابراهيم ميرزا رضوي، ميرزا محسن رضوي محمد جعفر رضوي و....به مسائل و مباحث اين موقوفات پرداخته است.