در گفتگو با دكتر هادي وكيلي
عضو هيأت علمي گروه تاريخ دانشگاه فردوسي مشهد
یکی از مباحث مطرح شده در دوره پهلوی اول مقوله فرهنگ می باشد در این دوره توجه به فرهنگ سبب می شود که در برخی از نوشته ها تحت عنوان فرهنگ ستیزی مطالب و گفتاری عنوان شده است.به دیل اهمیت موضوع مصاحبه شفاهی با دکتر هادی وکیلی ریاست محترم دانشکده ادبیات دانشگاه فردوسی مشهد انجام شده است.
شنبه 12آبان 1386 فرصتی پیدا شد تا در خدمت دکتر هادی وکیلی رياست محترم دانشكده ادبيات مشهد باشم . سپاسگذارم كه اين فرصت را به مجله تاریخ پژوهی داديد.
· س:يكي از مباحث تاريخ معاصر ايران، بحث سياست هاي فرهنگي دورة رضاشاه است ازاين دوره مسائل فرهنگي پیچیده ای در فرهنگ ایران اسلامی پدیدار می شوند. پيرامون شخصيت رضاخان بگوييد اينكه چه مي شود در ايران چنين فردي قدرتنمايي مي كند؟
ج: رضاشاه يك پاسخ نادرست و نامناسب اما يك پاسخ به يك نياز شديد اجتماعي به زمانه خودش است. به اين معنا كه بعد از دوره تاريك قاجار، دوره پرآرمان و آرزوي مشروطه و در عين حال نسبتاً ناكام مشروطه و به ويژه روزگار اولتيماتوم روس و تصرف مناطق شمالي و بعد هم جنگ جهاني اول و حوادث داخلي يك هرج و مرج داخلي گسترده در كشور ايجاد مي كند. از يك طرف مطالبات ناكام اجتماعي و از طرفي افزايش تنش مثل هرج و مرج و نيز فساد و ظلم كه اتفاق مي افتد و نهايتاً جامعه اي را كه توقع داشت وضعش بهتر شود آن را بدتر ديد. و نياز به يك راحل در سال 1998 احساس مي شد كه در اين زمان با حمايت يا غير حمايت انگليس، پاسخي به جامعه داده شد كه كسي مي تواند بيايد كه هم امتداد حاكميت مركز ايران را به همه شهروندان نشان دهد هم امنيت اجتماعي نشان دهد هم آرمانهاي آزاديخواهانه مشروطه خواهان را ديكتاتور گونه تحقق بخشد چون مي دانيد كه ما الان ذهنمان اين است كه الزاماً با پيشرفت و رشد و توسعه دموكراسي ايجاد مي شود در حالي كه مي بينيم مثل روسيه كه اوج خفقان و ديكتاتوري در دورة استالين هست ولي پيشرفت زيادي رخ داده. رضاشاه يك پاسخ نامناسب است يك نياز يك داروي نامناسب براي يك درد شديد. در عمل هم نشان مي دهد كه نتوانسته بيماري مزمن جامعه ايراني را درمان كند.
منبع :مجله تاریخ پژوهی
ادامه مطلب