تبليغاتX
(oral history)وبلاگ تخصصی تاریخ شفاهی

عدم شخصیت سالاری در تاریخ شفاهی

رویکرد پروژه های آرشیو تاریخ شفاهی مدیریت اسناد آستان قدس رضوی به سهیم نمودن عموم طبقات اجتماع در تاریخ بحثی است که مدتی است با تلاش و زحمات آقای حسن آبادی سرپرست گروه اسناد نتیجه بخش شده است.در ابتدا بر این باور بودیم که مصاحبه با رجال و شخصیتهای طراز اول صورت گیرد. ولی با انجام چند پروژه به این واقعیت رسیدیم که اگر خواسته باشیم تاریخ به دور از هرگونه غرض ورزی تدوین کنیم باید از لایه های زیرین اجتماع شروع کرد بخصوص  سهیم نمودن عموم مردم در تاریخ واقعیتی است که باید اساسی به آن پرداخته شود هر چند تاریخ کشور مان بر پایه شخصیت سالاری تدوین شده ولی مورخان معاصر باید به این نکته توجه داشته باشند که بسیاری از مسائل اجتماعی بخصوص سنتهای فراموش شده را باید در اذهان عمومی ریشه یابی و پیدا کرد.

شاید عموم مردم براین باور  باشند که تاریخ فقط سرگذشت پادشاهان و درباریان است ولی تاریخ شفاهی با رویکرد نوین به مسائل اجتماعی بخصوص  ریشه یابی حوادث از منظر عموم سعی دارد تا مکتب جدیدی درعرصه تاریخ نگاری نمایان سازد. در تدوین تاریخ شفاهی محققان این شیوه به دور از هرگونه مسائل حاشیه ای پای صحبت افرادی می نشینند که آنچه را دیده اند بیان می کنند و سئوالهای تاریخ شفاهیدانان  فقط به مثابه فصول کتابی می ماند که واقعیتهای مستور نمایان می سازد ....

+ نوشته شده توسط غلامرضا آذری خاکستر در شنبه بیست و چهارم آذر 1386 و ساعت 19:15 |

نشست بررسی ضرورت‌های تاریخ شفاهی در تاریخ معاصر برگزار می شود

گروه تاریخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی نشست " بررسی ضرورت‌های تاریخ شفاهی در تاریخ معاصر " را برگزار می‌کند.
در این نشست مرتضی رسولی، پژوهشگر و استاد دانشگاه به سخنرانی درباره این موضوع و نیز برنامه‌های علمی ـ جنبی گروه تاریخ و تمدن پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی می پردازد.
نشست " بررسی ضرورت‌های تاریخ شفاهی در تاریخ معاصر " روز دوشنبه 26 آذر ماه سال جاری از ساعت 16 الی 18 در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار می‌شود.

+ نوشته شده توسط غلامرضا آذری خاکستر در جمعه بیست و سوم آذر 1386 و ساعت 21:19 |

اولین سرشماری مشهد

توجه به آمار و سرشماری از گذشته مورد توجه بوده است.این مسئله در دوره قاجار به صورت جدی مطرح است .بخصوص با انعکاس آمار نواحی مختلف درکتابچه ها و فرهنگ های جغرافیایی بحث جدیدی در مطالعات آماری مطرح می باشد.در واقع نخستین و دقیقترین سرشماری عمومی مشهد درسال 1295ق به دستور ناصرالدین شاه قاجار صورت گرفته است. در این زمان رکن الدوله حکمران خراسان و سیستان بود و کارسرشماری تحت نظر زین العابدین میرزا بن شاهزاده محمد ولی میرزا صورت گرفته است .اینکه این سرشماری چند ماه طول کشیده و توسط چند مامور انجام شده است، اطلاعات دقیقی در دست نیست. ولی احتمال دارد تهیه این آمار حدود سه ماه طول کشیده باشد.و محدوده آماری شش محله نوقان،سرشور ،عیدگاه،سراب ،پائین خیابان و بالاخیابان می باشد.

طبق این سرشماری جمعیت مشهد  57287 نفر ذکر شده است.و شهر مشهد حدود 7667 باب خانه ذکر شده است.مهمترین مسائلی که در این سرشماری مورد توجه قرار گرفته اند عبارتند از:

1-     تقسیمبندی مردم جامعه به فقیر و غنی

2-     ذکر مشاغل عمده مردم شهر مشهد و مشخص کردن کارمندان دولتی از رعیت.

3-     توجه به دیگر اقشار  شهر مشهد چون یهودیان.

4-     ذکر تعداد افراد اعم از زن و مرد،پیر و جوان ،افراد معلول

نکته قابل توجه در سرشماری سال 1295ق مشهد .اشاره به تعداد مساجد،تکایا،مدارس ،کاروانسراها،آب انبارها،کارخانجات و باغات شهر می باشد.

البته کار سرشماری به صورت جدی در دوره پهلوی پیگیری شده است.بخصوص اینکه در  سالهای 1307، 1319، 1328ش سرشماری های انجام می شود. از سال 1345 تا کنون هر 10 سال سرشماری عمومی نفوس و مسکن در مشهد و سایر نقاط انجام می شود .جمعیت مشهد در اوایل دوره پهلوی 130000نفر می باشد با گذشت 70 سال جمعیت مشهد در سال 1375 به 2247996نفر رسیده است.

+ نوشته شده توسط غلامرضا آذری خاکستر در سه شنبه بیستم آذر 1386 و ساعت 21:13 |

 

مشاغل قدیم مشهد

با گسترش علوم وپیدایش تکنولوژی بسیاری از حرفه ها جای خود را به مشاغل امروزی همچون مهندسی ،پزشکی و...داده اند. مردم مشهد در گذشته دارای مشاغل و حرفه هایی بودند که امروزه برخی از این مشاغل روبه فراموشی رفته اند.شهر مشهد از معدود شهرهایی است که در گذشته مردم مشاغل متفاوتی  داشتند واز لحاظ گستردگی وتنوع مشاغل کمتر شهری با مشهد برابری می کرد. امروزه برخی از این مشاغل هنوز وجود دارند ،برخی هم با کمی تغییر و تحول وجود دارند ،اما تعدادی از مشاغل فقط نامی از آنها باقی مانده است. مشاغلی چون میر آب ،دلاک،سقا، ،تون تاب ،دالان دار،هیزم کش،نعلبند، جامه دار ،باج گیر، چراغچی و... فقط نامی از آنها  باقی مانده است.

     برخی از مشاغل مشهد قدیم عبارتند از:محرر،رزاز،علاق بند،مکتب دار،ساربان،جولاه،دشتبان،الیجه باف،تیغ بند،اتوکش،خرده فروش،مستوفی،ایاغچی،گیوه کش،شعرباف،نمد مال،چوبدار،دزدبگیر،خشتمال،زرکش،حناساب،مارگیر،دوابدار،مکاری،خرکار،نخودبریز،دواتگر،دنگ کوب،ساغری دوز،نیل فروش،لوطی ،سلسله دوز،بنکدار،سلاخ،طباخ،ملاس بگیر،خراط،طبق کش،پیله ور،بوریاباف،تیغ بند،خمیرگیر،مشرف،دعواخر،پالاندوز،کاتب،غسال،چوخه دوز،هیمه کش،،دباغ،فال بین،صفار،موتاب،عصار،زیارت نامه خوان،ارسی دوز،طباخ،شماع،حلوایی،قاطرچی،علاف و. . . .

 

 

+ نوشته شده توسط غلامرضا آذری خاکستر در یکشنبه هجدهم آذر 1386 و ساعت 22:19 |

تشکیلات اداری آستان قدس رضوی

 

طرح تاریخ شفاهی تشکیلات اداری آستان قدس رضوی با هدف تهیه و تدوین تاریخ آستان قدس رضوی از بهمن ماه 1385 آغاز شد. در ابتدا سعی و تلاش در این راستا بود تا با جمع آوری اطلاعات از نحوه گسترش ادارات آستان قدس به تشکیلات اداری  آن دست یابیم ،بعد از گذشت مدتی متوجه شدم این طرح خیلی فراتر از آنچه فکر می کنیم می باشد.زیرا هر روز به مداخل مصاحبه افزوده می شد و تا کنون بیش از صد مدخل شناسایی و در موضوعات مختلف مصاحبه انجام شده است.

در این طرح علاوه بر محورهای تشکیلات اداری به مباحث اجتماعی هم پرداخته می شود.برخی از مداخل هم در حوزه تاریخ اجتماعی –سیاسی شهر مشهد می باشند .مداخلی چون :واقعه قیام مسجد گوهر شاد، شهریور 1320 مشهد،کودتای 28 مرداد در مشهد، احزاب سیاسی ،محلات مشهد،انقلاب اسلامی مشهد و.... نمونه ای از مداخلی هستند که با توجه به اطلاعات مصاحبه شوندگان از خاطرات آنها  استفاده می شود.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط غلامرضا آذری خاکستر در یکشنبه چهارم آذر 1386 و ساعت 22:27 |

تاریخ شفاهی

نویسنده: تروُر لومیس Trevor Loomis
مترجم: كامران عاروان
منبع :فصلنامه تخصصی، نامه تاریخ پژوهان

 

مقالهٔ حاضر بر آن است تا ضمن معرفی پیشگامان تاریخ شفاهی، اهمیت آن را نیز به عنوان یك منبع در تاریخنگاری جدید بنمایاند.


ادامه مطلب
+ نوشته شده توسط غلامرضا آذری خاکستر در جمعه دوم آذر 1386 و ساعت 20:46 |