مسائل اساسي در تاريخ شفاهي ايران :غلامرضا آذری خاکستر

                                                  

 مسائل اساسي در تاريخ شفاهي ايران  ( با رويكرد به پژوهشهاي منتشر شده وطرح تاريخ شفاهي  شهريور 1320 مشهد)

 غلامرضاآذري خاكستر

متن سخنراني نخستين همايش تاريخ شفاهي اسفند 1385

منبع مجموعه مقالات نخستين همايش تاريخ شفاهي .ص173

 

مقدمه

باگسترش روزافزون علوم درهريك ازرشته ها،انتظاربه وجودآمدن رشته هاي تخصصي نيزوجوددارد.علم تاريخ طي فرازونشيبهاي كه فراروي آن بود شاهدگسترش شيوه هاي نوين تاريخنگاري بود.

ايجادمكاتب تاريخنگاري ،شيوه هاي علمي نگارش ،وازسه دهه گذشته باشكل گرفتن تاريخ شفاهي گامي نوين درمطالعات تاريخي برداشته شد .دراين شيوه پژوهشگرازچهارچوب نوشتاري خارج شده وباروي آوردن به مصاحبه زواياي مبهم تاريخ معاصررادرتاريخ شفاهي جستجو مي كند .هرچند كه در پژوهشهاي شفاهي حوزه كار در تاريخ خلاصه نمي شود حتي فراتر از آن هم مي توان به مطالعه و تحقيق  پرداخت به طور مثال در طرح تدوين تجربيات  خبرگان قنات كه توسط شركت مديريت منابع آب ايران انجام شده است بدون رويكرد به تاريخ مطالعات ارزنده اي در ارتباط با سازه قنات انجام شده است.

تاريخ شفاهي در ايران، بعد از انقلاب اسلامي زنده شد

مرتضي نورایي، عضو هيات علمي گروه تاريخ دانشگاه اصفهان، در همايش "تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي" گفت: وقفه 30 ساله‌اي در حوزه تاريخ شفاهي در ايران، نسبت به نقاط ديگر دنيا وجود دارد. در واقع حيات تاريخ شفاهي در ايران به بعد از انقلاب اسلامي مرتبط است

http://ibna.ir/vdcevp8x.jh8v7i9bbj.html

بي‌توجهي به فرآيند مصاحبه، كيفيت تاريخ‌شفاهي را كاهش مي‌دهد

محسن كاظمي، محقق و پژوهشگر، در همايش "تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي" گفت: فرصت‌سوزي تاريخي در ايران به دو روش صورت مي‌گيرد. يكي از دست دادن سوژه‌ها بر اثر گذر زمان و عارض شدن مرگ بر آن و ديگري بي‌توجهي به فرآيند مصاحبه، تحليل و تدوين تاريخ شفاهي و كاهش سطح كيفي اثر است

http://ibna.ir/vdcjxaet.uqeoozsffu.html

باید به زمينه‌هاي معرفتي تاريخ انقلاب بیشتر توجه شود

مرتضي رسولي‌پور، مسوول اداره تاريخ شفاهي موسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، در همايش دو روزه "تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي" تاكيد كرد: در تاريخ‌نگاري به زمينه‌هاي معرفتي در تاريخ انقلاب بي‌توجهي شده است و ما به زمينه درست نگاه كردن به تاريخ و نظريه‌پردازي خاص ايران توجه نمي‌كنيم.

http://ibna.ir/vdcb00bf.rhbw9piuur.html

 

غفلت از بررسي فعاليت‌هاي فرهنگي نيرو‌هاي مذهبي در تاريخ شفاهي انقلاب

رحيم نيكبخت، مسوول واحد تاريخ شفاهي مركز اسناد انقلاب اسلامي در همايش "تاريخ نگاري انقلاب اسلامي" گفت: در مراحل نوين تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي، تاريخ شفاهي به عنوان يك منبع تحقيقي و پژوهشي به كار برده مي‌شود. اما بررسي فعاليت‌هاي فرهنگي و تبليغي نيرو‌هاي مذهبي و سياسي در جريان انقلاب اسلامي، در نگارش تاريخ شفاهي مغفول مانده است.

http://ibna.ir/vdca00ne.49nai15kk4.html

تاريخ شفاهي انقلاب با استفاده از خاطرات جمعي غني مي‌شود

ابوالفضل حسن‌آبادي"، سرپرست گروه اسناد آستان قدس رضوي در همايش دو روزه "تاريخ‌نگاري انقلاب اسلامي" گفت: استفاده از خاطرات جمعي و بسنده نكردن به خاطرات فردي و تنوع در خروجي منابع تاريخ شفاهي از جمله راه‌كارهايي هستند كه مي‌توان براي بهبود روال انجام تاريخ شفاهي انقلاب در نظر گرفت.

http://ibna.ir/vdccmeq1.2bq4o8laa2.html

تكيه بر اطلاعات فردي، مهم‌ترين چالش تاريخ شفاهي است

عباس سليمي‌نمين»، پژوهشگر تاريخ معاصر ايران در ميزگرد «آسيب‌شناسي تاريخ‌‌نگاري انقلاب اسلامي» بسنده كردن به اطلاعات شخصي و محفوظات راويتگر تاريخ را مهم‌ترين چالش تاريخ شفاهي عنوان كرد و گفت ممكن است فرد راوي با گذشت زمان دچار فراموشي شده باشد و مطالبي را بيان كند كه كامل و مستدل نباشد. در اين صورت نمي‌توان به اين نوع روايت اعتماد و به آن استناد كرد.

به یاد استاد محمد مهدی برادران

سال ۱۳۸۵ از طریق بخش تاریخ شفاهی با یکی از چهر های ماندگار منطقه کلات نادر آشنا شدم پیرمردی که بر روی تختی نشسته بود .کهولت سن و بیماری سبب شده بود تا این بزرگ مرد که پایه گذار آموزش و پرورشنوین در منطقه کلات است در این حالت باشد.مرحوم برادران نمونه بارز مردی از خود گذشته و معلمی فداکار بود که به راستی با تمام مشکلاتی که کلات نادر در سال ۱۳۲۹ داشته است به این منطقه میرود و ماموریت ایجاد آموزش و پرورش نوین در این منطقه پایه گذاری می کند.

سال ۸۵ ۱۳حدود ۹ ساعت مصاحبه با استاد برادران انجام دادم که بیشتردر موضوع مضعیت آموزش پرورش منطقه کلات و مشکلات این شهر درگذشته می باشد...پس از آن هر چند گاهی به رسم دوستی تلفنی با استاد در ارتباط بودم .در ست همان روزی که استاد فوت کرد من در اندیشه دیدار با استاد بودم ولی متاسفانه هیچ وقت این دیدار میسر نشد ومن پیوسته در این اندیشه ام که مردان بزرگ نام نیک از خود به جای می گذارند ....

سومین روز درگذشت استاد از طریق پسرشان خبر درگذشت ایشان به من رسید .من در مراسم شرکت کردم آنجا متوجه شدم استاد برادران چقدر دوستدار و شاگرد داشته است واقعا مردی بزرگ که جایش خالی است روحش شاد

vگزارش از پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

vگزارش از پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

روز 15 اسفند 1387 سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی میزبان کسانی بود که از اقصی نقاط ایران زمین برای شرکت در پنجمین نشست تاریخ شفاهی گردهم آمده بودند. تا در جوار آستان قدس ثامن‌الحجج حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا علیه‌السلام به بررسی موضوع «روش‌شناسی و موضوع‌یابی مطالعات شهری در تاریخ شفاهی» بپردازند.عناوین کلی نشست عبارت بود. از: 1. رویکرد مطالعات شهری به تاریخ شفاهی 2. موضوع ‌شناسی مطالعات شهری در تاریخ شفاهی 3. ویژگیهای شناختی تاریخ شفاهی در شهرهای زیارتی 4. پیشینه‌شناسی و روند تکوین جمعیت‌ها، انجمن‌ها، احزاب و گروهها 5. سیرو سرگذشت مؤسسات و نهادهای اقتصادی و پولی 6. اصناف و حرف سنتی

منبع:http://www.oral-history.ir/show.php?page=conferance&id=35

پنجمين نشست تخصصي تاريخ شفاهي در جواربارگاه امام رضا(ع) شروع به كاركرد

پنجمين نشست تخصصي تاريخ شفاهي در جواربارگاه امام رضا(ع) شروع به كاركرد

اين مراسم راس ساعت 9صبح با حضور بيش از ۱۵۰نفر ازمحققان و پژوهشگران تاريخ شفاهي در تالار شخ طبرسی ساختمان بنياد پژوهشهاي اسلامي شروع شد.مراسم با تلاوت قران كريم و نواخته شدن سرود جمهوري اسلامي شروع شد

درابتدا رياست محترم سازمان كتابخانه ها آستان قدس رضوي ضمن خير مقدم به ميهمان برگزاري اين نشست در حوزه تاريخ شفاهي مهم و اساسي دانست.

جناب آقاي زاهدي با اشاره به نقش تاريخ شفاهي در جامعه كنونني از تاريخ معاصر بعوان يكي از مقاطع حسا س ياد كرد كه در گذشته در برخي از موارد تايخ ساختگي بوده است .هنر مورخ راستين در واقع گسستن حجابها روزگار است تا بتواند واقعيت را آنچنان كه هست به قدر كوشش خود انجام دهد.

از ديگر سخنرانان افتتاحيه نشست تخصصي گزارش دبیر علمي همايش جناب آقاي ابوالفضل حسن آبادي سرپرست اداره اسناد آستان قدس رضوی بود.وي با ارائع گزارشي از روند كار تاريخ شفاهي تعداد مقالات رسيده به دبيرخانه همايش 30چكيده مقاله عنوان كرد كه22 مقاله به صورت كامل تا كنون رسيده اند از بين مقالات ارائه شده 9 مقاله به صورت سخنراني ارائه خواهد شد.

برنامه پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی

ابو الفظل حسن آبادی دبیر علمی پنجمین نشست تخصصی تارخ شفاهی با اعلام زمان برگزاری پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی تعداد خلاصه مقالات رسیده به دبیرخانه همایش را۲۷ مقاله عنوان کر د که ۲۰ مقاله بصورت کامل رسیده است .این همایش روز پنج شنبه ۱۵اسفند ماه در شهر مشهد مقدس برگزار  خواهد ش

برنامه پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی             -15 اسفند ماه 1387- سازمان کتابخانه ها ، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

جلسه اول

رئیس جلسه :  دکتر دهقان نژاد                                                       کارشناس : آقای رسولی
زمان	برنامه	سخنران	عنوان سخنرانی
8:30 صبح	افتتاحیه همایش (تلاوت قرآن ...)
8:45  تا 8:55	سخنرانی ریاست محترم سازمان
8:55 تا 9:05	گزارش دبیر همایش
9:10 تا 9:15	طرح موضوع جلسه  توسط آقای رسولی
9:20 تا 9:35	ارائه مقاله	دکتر نورایی	کالبد شکافی موضوع در تاریخ شفاهی
9:40 تا 9:55	ارائه مقاله	دکتر ابوالفضل رضوی	جایگاه تاریخ شفاهی در تداوم هویت شهری
10:00تا10:15	ارائه مقاله	قاسم یاحسینی	تاریخ شفاهی بوشهر
10:20تا 10:30	جمع بندی جلسه اول و پرسش و پاسخ
10:30 تا 10:45	پذیرایی و استراحت

 

جلسه دوم

رئیس جلسه :  دکتر کجباف                                                        کارشناس : آقای نیکبخت
زمان	برنامه	سخنران	عنوان سخنرانی
10:50 تا 11:05	ارائه مقاله	غلامرضا آذری خاکستر	نقش تاریخ شفاهی در حفظ هویت تاریخی اماکن مذهبی(مطالعه موردی: حرم مطهر امام رضا (ع))
11:10 تا 11:25	ارائه مقاله	محمد نظرزاده	اهمیت تاریخ شفاهی در مستند سازی تاریخچه موسسات تمدنی (مطالعه موردی: کتابخانه مرکزی آستان قدس)
11:30 تا 11:45	ارائه مقاله	حسین سنابادی عزیز	اهمیت تاریخ شفاهی در مستند سازی موضوعات اجتماعی(مطالعه موردی: جذام )
11:45 تا 12:00	جمع بندی جلسه دوم و پرسش و پاسخ
12:00 تا 14:00	صرف نهار

 

 

برنامه پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی             16-15 اسفند ماه 1387- سازمان کتابخانه ها ، موزه ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی

جلسه سوم

رئیس جلسه : قاسم یاحسینی                                                        کارشناس : حجه الاسلام و المسلمین فخرزاده
زمان	برنامه	سخنران	عنوان سخنرانی
14:00 تا 14:15	ارائه مقاله	محسن کاظمی	تاریخ شفاهی گروهها و احزاب سیاسی در بستر بافت شهری و منطقه ای
14:20 تا 14:35	ارائه مقاله	غلامرضا عزیزی	نقش تاریخ شفاهی در پیشینه شناسی و روند تکوینی، جمعیت ها ، انجمن ها ، احزاب و گروهها (مطالعه موردی: حزب سومکا )
14:40 تا 14:55	ارائه مقاله	شکوه السادات سمیعی	جایگاه تاریخ شفاهی در مستند سازی انجن های سیاسی مذهبی بانوان در مشهد
14:55 تا 15:05	جمع بندی جلسه سوم
15:05تا 15:25	پذیرایی و استراحت
15:30 تا 15:40	رونمایی از کتاب مصاحبه در تاریخ شفاهی
15:45 تا 16:45	میزگرد با حضور دکتر نورایی ، آقای کمره ای و آقای حسن آبادی

 

پنجمین نشست تاریخ شفاهی

پنج شنبه ۱۵ اسفندماه ۱۳۸۷ پنجمین نشست تخصصی تاریخ شفاهی در جوار بارگاه منور امام رضا (ع)شروع به کار خواهد کرد

این نشست صبح و عصر برگزار خواهد شد و تعدادی از کارشناسان حوزه تاریخ شفاهی جدید ترین مقالاتشان را در ارتباط با تاریخ شفاهی ارائه خواهند کرد

یکی از موضوعات این نشست تاریخ شفاهی آستان قدس رضوی است که کارشناسان این حوزه گزارزشی از فعالیتهای انجام شده را ارائه خواهند داد.

مروري بر وضعيت مرزهاي خراسان در دوره صفويه و مهاجرت اجباري کردها

تشكیل دولت صفویه و سیاست مذهبی كه شاهان این سلسله اعمال می كردند موجب شد تا در ساختار كلی جامعه نیز تحولاتی ایجاد شود. در این زمان خراسان بعنوان ایالتی دور از مركز شاهد وقایع عمده ای بود كه دولت مركزی را گرفتار نموده بود. تهاجمات ازبكها به نواحی خراسان موجب گردید تاصفویه توجه مبذولی رابه خراسان داشته باشد براین اساس در اولین اقدام به تقویت مرزهای خراسان اقدام نمودند.

تاریخچه برق مشهد

در اردبیهشت ۱۳۰۰ ه.ش، پس از مذاكرات طولانی، امضای توافق بر سر همكاری جدید با كوچك‌خان را امكان‌پذیر ساخت. بر این اساس در دوره هفت ماهه پایانی نهضت جنگل به یاران میرزا كوچك‌خان پیوست. وی اندیشه‌ی اتحاد با میرزا را داشت و پس از توافق با میرزا برای جنگلی‌ها پول و اسلحه فراهم كرد.

زندگینامه ی برداران "خیامی"

زندگینامه ی برداران "خیامی"